Hakimler yürütmeden bağımsız olarak çalışmalarını sürdürmekte olan personellerdir. Bunun yanı sıra hakimlere anayasa gereğince organların hiçbiri talimat verme yetkisine sahip değildir. Hakimlerin atama ya da terfi aşamaları Hakimler ve Savcılar Kurulu olarak kabul edilen HSK tarafından gerçekleştirilmektedir. Öte yandan hakimlerin bütün denetim işlemleri de yine Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından gerçekleştirilir. Hakimlerin pek çok görev ve sorumlulukları vardır. Yazının bir diğer bölümünde hakimlerin görevlerinden söz edilmektedir. İyi okumalar dileriz.
Hakimlerin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?
Hakimler yargı yetkisini bağımsız bir şekilde kullanmaktan sorumludur. Bunun yanı sıra bir hakim mutlaka her iki taraf için de tarafsızlık ilkesini aktif hale getirmelidir. Yani hakimler tarafsız olmalıdır. Hukuki uyuşmazlık meydana geldiğinde hakimler çözüm odaklı sistemler gerçekleştirmelidir. Bununla birlikte hakimler anayasaya ve kurallara uyum sağlamak zorundadır. Hakimler duruşmada düzen oluşturmalıdır. Olay anındaki delilleri tarafsız bir şekilde incelemelidir. Uyuşmazlıkların konusunu detaylı bir şekilde araştırmalıdır. Tarafları tarafsız ve sabırlı bir şekilde dinlemelidir.
Gerektiği durumlarda bilirkişileri olay için görevlendirmeyi ihmal etmemelidir. Bunun yanı sıra bilirkişilerden gelecek olan raporları detaylı bir şekilde incelemelidir. Hakimler kanunları dürüst bir şekilde uygulamaya özen göstermelidir. Tarafların savunma yapmalarına izin vermelidir. Bunun yanı sıra hakimlerin bir diğer önemli görevi ise olaya dair detaylı keşif yapmasıdır. Bu durum olayın aydınlatılmasında en önemli işlemlerden biri olarak kabul edilir. Aynı zamanda hakimler keşif sonrasındaki değerlendirmelerini mutlaka raporlamaya özen göstermelidir. İçtihatları detaylı bir şekilde değerlendirmeye almalıdır. İçtihat uyumunu sağlamalıdır. Duruşmalarda mutlaka tutanakları kontrol etmelidir.
Dava aşamalarını mutlaka takvimlendirmelidir. Gerektiği durumlarda tutuklama kararı vermelidir ya da adli kontrol şartı ile serbest bırakma durumu hakimin kararına bağlıdır. Hakimler gerek gördükleri takdirde iletişim dinleme kararı verir. Arama kararını veren yine aynı şekilde hakimlerdir. Usulsüzlük tespitinde bulunur. Hakimler uygun gördükleri takdirde gözaltı süresini uzatma hakkına sahiptir. Tüm bu aşamalardan önce hakim, suçlunun hem ceza miktarını belirler hem de suç vasfını açıklar. Gerektiği durumlarda ise ya beraat ya da mahkumiyet kararını uygular. Hakim gerek gördüğü takdirde mahkemeyi erteleme hakkına sahiptir. Sanıkların sorgulama işlemlerini gerçekleştirir. Hüküm açıkladıktan sonra bazı durumlarda geri bırakılmasına dair kararlarda bulunabilir ya da sanığa adli para cezası uygulama hakkına sahiptir.
El koyma kararının verilmesi yine aynı şekilde hakimlerin görev ve sorumluluğu altındadır. Hakimler anayasa gereği yargılama giderlerine hükmeder. Boşanma davalarını bir karara bağlamakta etkin rol oynar. Tazminat davalarına bakar. Velayetleri belirler. Nafaka kararı verir. Alacak davalarına bakar. Tapu iptal ve tescil davalarında rol alır. Mal paylaşımı hakkında kararları uygular. Tazminat davalarına bakar. Bunun yanı sıra ihtiyati tedbir kararlarını düzenler. İcra ve iflas sorunlarını değerlendirir. Eğer kira uyuşmazlıkları varsa hakimler çözüm odaklı yaklaşımlarda bulunur. Bunun yanı sıra hakimler ticaret davaları ile yakından ilgilenir. Miras uyuşmazlıklarında çözüm odaklı çalışmalar gerçekleştirir. Sözleşmeleri değerlendirir. Sözleşmede usulsüzlük tespitini ortaya çıkarır. Temyiz incelemesi yapar. İhale davalarına bakar. Kamulaştırma bedellerini detaylı bir şekilde belirtir. İdarenin kusurunu değerlendirir. Sigorta hukukuna dair uyuşmazlıkları çözüme kavuşturur. Bir hakim gerektiği durumlarda disiplin önlemleri almak zorundadır.
Duruşmayı açmak ve kapatmaktan sorumludur. Zorla getirme kararı verebilir. Duruşma saatini ayarlar. Arabuluculuğa dair yönlendirmelerde bulunur. Avukatlar eğer usul dışı taleplerde bulunmuşsa bu talepleri mutlaka reddeder. Bunun yanı sıra hüküm fıkrasını yazmak yine aynı şekilde hakimlerin görevidir. Bu aşamada hakimler delilleri sırasıyla değerlendirmelidir. Hakimler yapmış oldukları her açıklamayı hukuki kurallara uygun bir şekilde yapmaya özen göstermelidir. Gerektiği durumlarda hukuki açıklamalar yapmaktan kaçınmamalıdır. Hukuki dayanaklarda usul kararlarını mutlaka yazmalıdır.
Kısa kararı ise mutlaka duruşma esnasında açıklamalıdır. Hakim mahkemede eksik belgelerin tamamlanmasını talep edebilir. Bunun yanı sıra derdestlik kontrolü yapmak hakimin görevidir. Hakim davaların ayrılmasına ve dosyaların birleştirilmesine karar verebilir. Yetkisizlik ve görevsizlik kararı vermek hakimlerin görevlerindendir. Hakimler tensip tutanağı tutar. Delil sunma sürelerini belirler. Ek savunma hakları belirler. Gizli tanıkları dinlemek hakimlerin görevidir. Sanıklar hakkında suçun vasfını gerektiği durumlarda hukuki dayanağı da göz önünde bulundurarak değiştirebilir. Hakimler aynı zamanda bilirkişi ek raporu talep edebilme hakkına sahiptir. Hakimler sanığın varsa eğer sağlık raporlarını değerlendirmeye alır.
Zincirleme suçları değerlendirmeye çalışır. Teşebbüs hükümlerini kontrol eder. Meşru müdafaa iddialarını kontrol eder. Eğer zincirleme bir olay var ise bu durumu çözmeye çalışır. Eğer sanığın akıl hastalığı durumu var ise bu durumu değerlendirir. Hakimlerin tedbir nafakasında karar verme yetkileri vardır. Bunun yanı sıra ticaret defterlerini detaylı bir şekilde inceleyebilirler. Evlilik iptali davalarına bakarlar. Velayet dosyalarında sosyal inceleme raporu talep ederler. Şirket ortaklığı uyuşmazlıklarında çözüm odaklı yaklaşımlarda bulunurlar. Mallar üzerindeki tasarruf sınırlandırmalarını inceler. İflasın açılmasında karar kılar. Bunun yanı sıra katılma alacağının hesaplanmasında rol oynar. Hakimler haksız rekabet davalarına detaylı bir şekilde bakar. Sendikal tazminat uyuşmazlıklarını detaylı olarak inceler.
Leave a Comment