Kamu kurum ya da kuruluşlarında çalışmalarını sürdürmekte olan bir kişinin devlet memuru olabilmesi için adli sicil kaydı bilgilerine ihtiyaç duyulur. Bu noktada özellikle ifade edilmesi gerekir ki kişinin adli sicil kayıtları temiz olmalıdır. Adli sicil kayıtlarının yapılması ile birlikte sağlanmak istenen amaç aslında kurumlarda dürüst, kamu düzenine uyum sağlayan ve güvenilir personeller yetiştirmektir. Bu durumdan dolayı bir kişi memur olmadan önce mutlaka her kurum içerisinde adli sicil kayıtlarına tabi tutulur. Adli sicil kayıtlarının gerçekleştirilmesi tamamı ile resmi bir işlemdir.
Aynı zamanda halk arasında adli sicil kaydı sabıka kaydı olarak da kabul edilmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu tarafından memurlukta adli sicil kaydının yapılması kesinleştirilmiştir. Bunun yanı sıra adli sicil kayıtları işlemlerinde kişilerin herhangi bir şekilde suç işleyip işlemediklerine detaylı bir şekilde bakılır. Bu suçlar başta irtikap olmak üzere hırsızlık, rüşvet, anayasal düzene karşıt olan suçlar, devletin güvenliğini tehlike altında bırakacak suçlar, dolandırıcılık ve hileli iflas olarak belirlenmiştir.
Bunun yanı sıra daha önceden devlet malını kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma, mal varlığı değerlerini aklama (kara para aklama) ve kaçakçılık suçları affedilse bile memurluğa olmaya son derece engel durumlardan biridir. Bunun yanı sıra kısa süreli hapis cezası olup daha sonrasında cezanın para cezasına çevrilmiş suçlar, ertelenmiş hükümler ve adli sicilden tamamı ile silinen eski cezalar hem memurluğa hem de adli sicil kaydına olumsuz bir durum teşkil etmez. Bunun yanı sıra kişiler adli sicil kayıtlarını e-devlet sistemi üzerinden kolayca sorgulayabilme imkanına sahiptir.
Memurlukta Adli Sicil Kaydı Nasıl Yapılır?
Kamu kurumlarına giriş işlemlerinde memur adaylarına kurumlar tarafından adli sicil kaydı yapılır. Bu noktada özellikle ifade edilmesi gerekir ki adli sicil kaydı işlemlerinin yapılmasındaki amaç kamu güvenliğini ve huzurunu en üst seviyeye çıkarmaktır. Kurumlar bünyelerinde her daim güvenilir, dürüst ve kurum ilkelerine uyum sağlayacak personelleri çalıştırmayı talep eder. Memurlukta adli sicil kayıt aşamalarında öncelikle memur adayının bazı belge ve evrakları hazırlamaları istenir. Bu belgeler ve evraklar genelde T.C. kimlik kartı, nüfus cüzdanı (varsa fotokopisi) talep edilir. Bunun yanı sıra memur adayları internet üzerinden e-devlet platformuna giriş yaparak adli sicil kaydı başvurusunda bulunabilme imkanına sahiptir. E-devlet sistemi üzerinden yapılan adli sicil kayıt işlemleri genellikle anlık olarak görünür ve tamamı ile ücretsiz bir şekilde sunulur.
Eğer memur adayının ilgili olduğu kurum yazılı kağıt talebinde bulunuyorsa bunun için memur adayının il/ilçe adli sicil müdürlüğüne bizzat müracaat etmesi gerekir. Memur adayının ilgili olduğu kurum bazı durumlarda noter onaylı ve ıslak imzalı belge talebinde de bulunabilir. Memur adayı daha sonraki aşamada ise ilgili olduğu kuruma tüm evrak ve belgelerini eksiksiz bir şekilde teslim eder. Memur adayının ilgili olduğu kurum sistem üzerinden doğrulama kodunu yazar. Memur adayının belge doğrulama işlemleri tamamlanır. Kurum bir sonraki aşamada ise Adalet Bakanlığı Adli Sicil Belgesi (ASBS) sistemi üzerinden memur adayının adli sicil (sabıka kaydını) sorgular. Bazı kurumlar adliyeden yazılı belge talebinde bulunur. En son aşamada ise sabıka kaydı temiz olan kişiler memur olmaya hak kazanır. Memur adayı eğer anayasal düzene karşı suçlar işlemişse memur hiçbir şekilde memur olamaz. Hileli iflas suçuna karışmışsa memur olma hakkına sahip değildir. Devletin güvenliğini tehlikeye atmışsa memur olma imkânı yoktur. İhaleye fesat karıştırma, kaçakçılık, kara para aklama ve rüşvet soruşturmalarına karışmışsa memur olma hakkına sahip değildir.
Bunun yanı sıra uyuşturucu ticareti yapan ya da uyuşturucu kullanan bir kişi memur olma imkânı hiçbir şekilde ve hiçbir durumda söz konusu değildir. Bununla birlikte bir kişi eğer fuhuş ya da cinsel suçlardan dolayı adli sicil kaydında yer alıyorsa bu kişinin de yine aynı şekilde memur olma imkânı yoktur. Bu tür suçlar özellikle ifade edilmesi gerekir ki 657 sayılı kanun kapsamında yüz kızartıcı suçlar niteliğinde yer almaktadır. Adli sicil kaydında olumsuzluğu olan bir kişinin memur olma hakkı elinden alınır. Bunun yanı sıra eğer memur adayının adli sicil kaydı başta olumsuz olup daha sonrasında silinmişse HAGB varsa ve suçu hafif bir şekilde yer alıyorsa bu durumda ise kurum değerlendirmesi yapılır. Kurum bu kişi hakkında gerekli kararı 657 sayılı kanunu da göz önünde bulundurarak vermiş olur. Bunun yanı sıra özellikle ifade etmek gerekir ki polislik, cezaevi ve bekçilik alımlarında genelde kurumlar güvenlik soruşturmasını ve adli sicil kayıt işlemlerini zorunlu hale getirmektedir. Burada memur adaylarının suç niteliğine, genel hallerine, kişinin suçu tekrar etme durumuna bakılır.
Leave a Comment